Σαν σήμερα πριν 30 χρόνια η μεγάλη νίκη της Εθνικής μας απέναντι στη Σοβιετική Ένωση στο Ευρωμπάσκετ του Ζάγκρεμπ (βίντεο))

0
17

Διαβάστε το άρθρο του Δημήτρη Κονιδάρη

Μεταξύ 20-25 Ιουνίου 1989 πραγματοποιήθηκε στο Ζάγκρεμπ της Γιουγκοσλαβίας το 26ο Ευρωμπάσκετ με συμμετοχή μόλις οκτώ ομάδων. Στη διοργάνωση υπήρχαν δύο μεγάλα φαβορί, η γηπεδούχος Γιουγκοσλαβία του Ντράζεν Πέτροβις και η χρυσή Ολυμπιονίκης της Σεούλ (1988) Σοβιετική Ένωση του Άρβιντας Σαμπόνις.  Η Εθνική μας είχε ως αντικειμενικό σκοπό την πρόκριση στην τετράδα και την κατάκτηση ενός μεταλλίου. Ειδικότερα, θεωρείτο ότι ο μοναδικός ρεαλιστικός στόχος ήταν το χάλκινο μετάλλιο αφού οι δύο πρώτες θέσεις έμοιαζαν να είναι κατειλημμένες από τα ακλόνητα φαβορί.

Η Εθνική μας έχοντας πετύχει τον απίστευτο άθλο στο (προηγούμενο) Ευρωμπάσκετ 1987, απέτυχε την επόμενη χρονιά στο Προολυμπιακό τουρνουά του Ρόττερνταμ και απώλεσε τη δυνατότητα πρόκρισης για τους Ολυμπιακούς της Σεούλ. Στο Ζάγκρεμπ φάνηκε από την αρχή ότι η ανερχόμενη Γιουγκοσλαβία ήταν σε άλλο, πολύ ανώτερο,  επίπεδο. Στον εναρκτήριο αγώνα κονιορτοποίησε την Εθνική μας με  103-68 παίζοντας εκπληκτικό μπάσκετ με επικεφαλής τον ασταμάτητο Ντράζεν Πέτροβιτς. Η άμυνά τους πάνω στον Γκάλη ήταν επιτυχημένη αφού ο κορυφαίος σκόρερ των Ευρωπαϊκών γηπέδων περιορίστηκε στους 30 πόντους. Γενικά οι παίκτες μας έμοιαζαν να είναι παρασυρμένοι από τον ασυγκράτητο Γιουγκοσλαβικό χείμαρρο. Τονιστέον ότι οι Γιουγκοσλάβοι(“Πλάβι”) ήθελαν απεγνωσμένα να πάρουν εκδίκηση για τις δύο ήττες στο Ευρωμπάσκετ της Αθήνας και επεδίωκαν τη μέγιστη δυνατή διαφορά. Μετά την ήττα η Εθνική μας νίκησε στον κρίσιμο αγώνα τη Γαλλία με 80-74 και απέκτησε προβάδισμα για την κατάκτηση της πολυπόθητης 2ης θέσης του ομίλου που οδηγούσε στα ημιτελικά. Στον άλλο αγώνα η Γιουγκοσλαβία νίκησε εύκολα, όπως αναμενόταν, την Βουλγαρία.

Στην 3η αγωνιστική του ομίλου η Εθνική μας συνέτριψε την Βουλγαρία με 103-73 αλλά οι Γιουγκοσλάβοι παραλίγο να μας στερήσουν την πρόκριση γιατί στον τελευταίο αγώνα απέναντι στην Γαλλία ο  ομοσπονδιακός τεχνικός τους Ντούσαν Ίβκοβιτς ξεκίνησε χωρίς τον Ντράζεν Πέτροβιτς. Οι υπόλοιποι ταλαντούχοι αστέρες των πλάβι (Ντίβατς, Ράτζα, Κούκοτς, Πάσπαλι, κ.α.) φαινόταν να μην μπορούν να οδηγήσουν την ομάδα τους στη νίκη αφού οι Γάλλοι παρουσιάστηκαν παθιασμένοι και καλύτεροι του αναμενομένου. Πιθανή νίκη των Γάλλων θα έθετε εκτός τετράδας την Εθνική μας λόγω της διαφοράς πόντων. Ευτυχώς, όμως, ο Ιβκοβιτς χρησιμοποίησε στο δεύτερο ημίχρονο τον Ντράζεν ο οποίος με μία ακόμα απίθανη εμφάνιση οδήγησε του Πλάβι σε άνετη επικράτηση, δίνοντας ταυτόχρονα στην Εθνική μας την 2η θέση.

Έτσι στον ημιτελικό της 24ης Ιουνίου  η χώρα μας είχε να αντιμετωπίσει  το θηρίο της Σοβιετικής Ένωσης. Κι αν το 1987 ο φοβερός Άρβιντας Σαμπόνις, όπως κι ο Αλεξάντερ Μπελοστένι,  απουσίαζαν, στο Ζάγκρεμπ ήταν παρόντες. Ο Σαμπόνις, ως γνωστόν είχε τραυματιστεί σοβαρότατα στον αχίλλειο τένοντα και επέστρεψε στη δράση πριν τους Ολυμπιακούς της Σεούλ όπου οδήγησε την Σοβιετική Ένωση, συνεπικουρούμενος από τους Κουρτινάιτις και Μαρτσουλιόνις, στο θρίαμβο απέναντι στις ΗΠΑ στον ημιτελικό και εναντίον της Γιουγκοσλαβίας στον τελικό.   Η νίκη των Σοβιετικών απέναντι στους Αμερικάνους ήταν τεράστιας σημασίας αφού η Αμερικανική ομάδα είχε επικρατήσει σε όλα τα Ολυμπιακά τουρνουά εκτός από αυτό  του Μονάχου το 1972 με την αμφιλεγόμενη απόφαση του αφεντικού της FIBA Ουίλιαμ Τζόουνς για επανάληψη των τελευταίων τριών δευτερολέπτων. Οι Αμερικάνοι ήταν ασφαλώς το αδιαφιλονίκητο φαβορί και στην Σεούλ αλλά οι Σοβιετικοί του Αλεξάντερ Γκομέλσκι κατάφεραν να τους εκθρονίσουν μετά από μια επική μάχη. Επίσης, με το θρίαμβο στην Σεούλ οι Σοβιετικοί έδειξαν ότι παραμένουν ισχυρότατοι και ήθελαν να αποδείξουν ότι η ήττα από την Ελλάδα το 1987 δεν ήταν παρά μια κακή παρένθεση.

Από τον Οκτώβριο του 1988 και τη μεγάλη νίκη  των Σοβιετικών στους Ολυμπιακούς, είχαν αλλάξει κι άλλα  πράγματα. Το σημαντικότερο εξ αυτών ήταν η θεαματική βελτίωση και ωρίμανση των Πλάβι. Ο Ντράζεν παρέμενε βεβαίως το μεγάλο αστέρι και ο κορυφαίος παίκτης τους αλλά οι Ράτζα και  Κούκοτς είχαν οδηγήσει την Γιουγκοπλάστικα στην κατάκτηση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών ενώ οι Ντίβατς, Πάσπαλι, Ντανίλοβιτς κέρδισαν το Κύπελλο Κόρατς με την Παρτιζάν. Ασφαλώς είχαν μπροστά τους τεράστια περιθώρια βελτίωσης αλλά το ήδη υπάρχον επίπεδό τους καθιστούσε πανίσχυρη την Γιουγκοσλαβία και την έχριζε πρώτο φαβορί για το βαρύτιμο τρόπαιο. Όλα τα προγνωστικά έδιναν τελικό Γιουγκοσλαβίας-Σοβιετικής Ένωσης αλλά εκεί ήταν που εμφανίστηκε η Εθνική μας νικώντας τους Σοβιετικούς μετά από ένα καθηλωτικό αγώνα με 81-80.

Συνολικά η Εθνική μας δεν είχε το βάθος της Σοβιετικής αρμάδας και ο τεχνικός Ευθύμης Κιουμουρτζόγλου χρησιμοποίησε μόλις έξι παίκτες: τους Γκάλη, Γιαννάκη, Χριστοδούλου, Φασούλα, Στεργάκο, Καμπούρη. Η εξέλιξη ήταν του αγώνα ήταν υπέρ το δέον δραματική αλλά η Εθνική μας κατάφερε να λυγίσει τη «Σοβιετική αρκούδα» υπό τις επευφημίες των Γιουγκοσλάβων που, σαφώς, προτιμούσαν στον τελικό την Ελληνική ομάδα αφού πίστευαν ότι θα επικρατούσαν ευκολότερα (όπερ και εγένετο). Οι Έλληνες παίκτες κατέθεσαν όλες τις ψυχικές και σωματικές τους δυνάμεις για να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες που όρθωνε απέναντί τους η χρυσή Ολυμπιονίκης της Σεούλ. Το νικητήριο τρίποντο του Χριστοδούλου, η αυτοθυσία των ψηλών μας απέναντι στο θαύμα της φύσης (Άρβιντας Σαμπόνις) καθώς και η παλληκαριά του Γιαννάκη σημάδεψαν αυτόν τον αγώνα ορόσημο. Αναμφισβήτητα την παράσταση έκλεψε ο  εξωπραγματικός Νίκος Γκάλης που έκανε μια από τις εντυπωσιακότερες ατομικές εμφανίσεις στην ιστορία των διοργανώσεων της FIBA. Με τους 45 πόντους χόρεψε τους Σοβιετικούς με μοναδικό τρόπο οδηγώντας  σε έναν θρίαμβο που είχε τη δική του ξεχωριστή σημασία.

Αναντίρρητα οι συνθήκες του αγώνα ήταν σαφώς δυσχερέστερες σε σχέση με το 1987 αφού οι παίκτες μας δεν είχαν τη σθεναρή υποστήριξη ενός παθιασμένου κοινού 20,000 ανθρώπων όπως στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας ενώ η επιστροφή των Σαμπόνις, Μπελοστένι καθώς και η συμμετοχή του Βαλερί Τιχονένκο αποτελούσαν εμπόδια που φαίνονταν απροσπέλαστα. Ουσιαστικά η νίκη αυτή έδειξε ότι ο θρίαμβος του 1987 δεν ήταν πυροτέχνημα. Εξάλλου δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι η Σοβιετική Ένωση του 1989 ήταν ανώτερη από αυτήν του 1987 και η Εθνική Ελλάδος πέτυχε μία, ούτως ή άλλως,  τρανή νίκη. Σημειωτέον ότι λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 18 Ιουνίου, είχαν διεξαχθεί οι Εθνικές εκλογές, όπως και οι Ευρωεκλογές, μέσα σε κλίμα τρομερής πόλωσης, αντιπαραθέσεων και σκανδαλολογίας (Κοσκωτάς γαρ). Ο νέος θρίαμβος της Εθνικής μας ένωσε ξανά τους Έλληνες που έσπευσαν να πανηγυρίσουν τη βαρυσήμαντη επιτυχία ξεχνώντας, προς στιγμήν,  τις κομματικές και πολιτικές διαφορές τους.

Η εξασφάλιση του μεταλλίου ήταν γεγονός και την επόμενη ημέρα, 25 Ιουνίου,  η Εθνική μας αντιμετώπισε ξανά την αχτύπητη Γιουγκοσλαβία. Οι γηπεδούχοι Πλάβι έπαιζαν λυσσασμένα, παρακινούμενοι από ένα φλογερό κοινό, καθοδηγούμενοι για μια ακόμα φορά από τον ασυναγώνιστο Ντράζεν Πέτροβιτς. Ήταν λογικό να προσαρμοστεί η Γιουγκοσλαβική άμυνα πάνω στον Γκάλη που τον περιόρισε στους 30(!) πόντους  ενώ ο Φασούλας ήταν ο κορυφαίος της Εθνικής με 22 πόντους. Η ήττα με 21 πόντους διαφορά δεν αποτελούσε έκπληξη και σίγουρα δεν ήταν αποτυχία απέναντι σε μια ομάδα που χαρακτηρίζεται ευρέως ως η κορυφαία όλων των εποχών στο Ευρωπαϊκό καλαθοσφαιρικό στερέωμα.  Οι Γιουγκοσλάβοι πάτησαν ξανά στην κορυφή μετά από 12 χρόνια ενώ η Εθνική μας μόνο ικανοποιημένη θα μπορούσε να είναι από την κατάκτηση της δεύτερης θέσης.

Το μετάλλιο αυτό ξεπερνούσε και τα πιο τρελά όνειρά μας και σήμανε την καθιέρωση της Εθνικής μας  στους υπολογίσιμους και δυνατούς του Ευρωπαϊκού χώρου. Εν κατακλείδι, η 24η Ιουνίου 1989 ήταν μια λαμπρή ημέρα για τον Ελληνικό αθλητισμό αλλά στο πέρασμα των ετών επισκιάστηκε από την εκτυφλωτική λάμψη της 14ης Ιουνίου 1987. Παρόλα αυτά δεν γίνεται να ξεχάσουμε τη νίκη απέναντι στην ΕΣΣΔ αφού με αυτή άνοιξε για τα καλά ο δρόμος για τις επιτυχίες των δύο επόμενων δεκαετιών.